Tiềm năng kinh tế đêm từ di sản đến trải nghiệm cao cấp

Trong những năm gần đây, Quảng Ninh đang từng bước khẳng định vị thế là một trong những địa phương tiên phong phát triển kinh tế đêm, với trọng tâm là du lịch dịch vụ chất lượng cao.

Với chức năng nhiệm vụ được giao, cũng như từ nhu cầu thực tiễn, Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử đã chủ trì, phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng các đơn vị liên quan tham mưu cho UBND tỉnh ban hành Quyết định số 2119/QĐ-UBND ngày 19/7/2024 về công bố các hành trình tham quan, du lịch trên vịnh Hạ Long và vịnh Bái Tử Long. Theo đó, công bố 08 hành trình tham quan vịnh Hạ Long, 10 hành trình tham quan vịnh Bái Tử Long, 03 hành trình kết nối hai vịnh, góp phần từng bước hiện thực hóa các sản phẩm du lịch, đặc biệt là phát triển các hành trình tham quan ban đêm trên vịnh Hạ Long. Điều đó đã góp phần quan trọng trong việc hình thành các sản phẩm đặc thù, nâng tầm trải nghiệm du khách. Đây được xem là nền tảng quan trọng để đa dạng hóa sản phẩm, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu của du khách. 

Hiện nay, trên vịnh Hạ Long đã hình thành hai sản phẩm du lịch đêm đặc trưng gồm: nghỉ đêm trên tàu lưu trú và tham quan ven bờ bằng tàu nhà hàng. Trong giai đoạn 2023-2025, sản phẩm nghỉ đêm đã thu hút hơn 1,76 triệu lượt khách, trong đó phần lớn là khách quốc tế. Bên cạnh đó, mô hình tàu nhà hàng - sản phẩm mới -cũng nhanh chóng tạo sức hút với hơn 216.000 lượt khách chỉ trong thời gian ngắn triển khai. 

Sự tăng trưởng này được phản ánh rõ qua nguồn thu: tỷ trọng thu từ dịch vụ du lịch đêm trên vịnh Hạ Long liên tục tăng, từ 33% năm 2023 lên 36% vào năm 2025 trong tổng thu phí tham quan. Điều này cho thấy kinh tế đêm không chỉ là xu hướng mà đang trở thành một trụ cột quan trọng trong cơ cấu kinh tế du lịch của tỉnh. 

Ngoài nhiệm vụ bảo vệ, bảo tồn các giá trị Di sản, Ban Quản lý di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử  còn đóng vai trò định hướng phát triển bền vững, đảm bảo các hoạt động du lịch đêm gắn với bảo tồn giá trị di sản. Các sản phẩm đều được kiểm soát chặt chẽ về an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường và giữ gìn cảnh quan, qua đó vừa khai thác hiệu quả kinh tế, vừa bảo tồn lâu dài giá trị của di sản.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai vẫn còn có một số hạn chế như hạ tầng neo đậu chưa đáp ứng kịp xu hướng phát triển tàu du lịch cỡ lớn, hay sự phân bổ khách chưa đồng đều giữa các hành trình. Trước thực tế đó, Ban Quản lý đã đề xuất các giải pháp như rà soát tổng thể các khu vực neo đậu nghỉ đêm trên vịnh Hạ Long để đề xuất mở rộng các khu vực neo đậu nghỉ đêm phù hợp với việc tiếp nhận các tàu du lịch có kích thước lớn hiện nay, nhằm điều tiết lại tuyến điểm để tối ưu hóa hoạt động khai thác.

Trong bức tranh kinh tế đêm của Quảng Ninh, Ban Quản lý di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử không chỉ là đơn vị quản lý di sản đơn thuần mà còn góp phần thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng du lịch. Vai trò này mang tính đặc thù: vừa khai thác, vừa gìn giữ, vừa dẫn dắt phát triển - tạo nên nền tảng cho một nền kinh tế đêm giàu bản sắc và bền vững.

Du lịch đêm đóng vai trò quan trọng trong định hướng phát triển du lịch 4 mùa của tỉnh, là sản phẩm chủ đạo để phát triển kinh tế đêm của Quảng Ninh, không chỉ góp phần gia tăng giá trị du lịch mà còn mở ra hướng phát triển bền vững, đưa Quảng Ninh trở thành điểm đến “không ngủ” đầy sức hấp dẫn trên bản đồ du lịch Việt Nam và quốc tế.

Hà Linh - Hoàng Hương