Lan Hài Vệ Nữ hoa vàng, nữ hoàng của các loài hoa trên vịnh Hạ Long
Trên vùng di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long có rất nhiều loài hoa góp phần tô điểm cho không gian xanh bất tận của biển trời và đảo đá. Trong số đó, không thể không nhắc tới lan Hài Vệ Nữ hoa vàng, hay còn gọi là lan Hài Vệ Nữ – một loài hoa mang vẻ đẹp thanh cao và quý phái.
Loài lan này có tên khoa học là Paphiopedilum concolor, thuộc họ Lan (Orchidaceae). Đây là một trong những loài lan quý hiếm của Việt Nam. Chúng thường sinh sống ở những khu vực vách đá cheo leo hoặc ẩn mình dưới tán rừng. Tại Quảng Ninh loài lan này được tìm thấy trên các đảo đá vôi của vịnh Hạ Long và một số đảo lân cận. Chúng thường mọc trên các sườn dốc và vách núi đá vôi bị bào mòn mạnh, ở độ cao khoảng 10 – 500 m.
Lan Hài Vệ Nữ hoa vàng là cây thân thảo mọc thành từng cụm nhỏ trên lớp đất mùn. Mỗi cây có khoảng 4 – 6 lá, xếp thành hai hàng. Lá có dạng thuôn bầu dục, đầu lá hơi tròn và lõm nhẹ ở chóp. Trên bề mặt lá xuất hiện những đốm xanh thẫm và xanh nhạt xen kẽ tạo nên vẻ đẹp rất đặc trưng.
Mỗi cụm lan thường chỉ có 1 – 2 bông hoa, nhưng mỗi bông lại mang một vẻ đẹp vô cùng tinh tế. Hoa thường nở vào khoảng tháng 4 – tháng 5 hằng năm. Trên bông hoa có cấu trúc hài hòa, cân xứng: ở giữa là cánh môi phồng lên, cong mềm mại giống như chiếc hài nhỏ xinh, hai bên là hai cánh hoa và phía trên là cánh đài. Hoa có màu vàng chanh dịu nhẹ, phủ một lớp lông trắng mịn. Trên cánh hoa còn điểm xuyết những chấm nhỏ li ti màu đỏ, tím hoặc nâu, tạo nên vẻ đẹp vừa sang trọng, vừa duyên dáng và kiêu sa. Chính vì thế, loài hoa này được ví như “Nữ hoàng của các loài hoa trên vịnh Hạ Long.”
Lan Hài Vệ Nữ hoa vàng là loài thực vật quý hiếm, một trong những loài hoa đặc sắc của hệ thực vật di sản với nhiều giá trị về đa dạng sinh học, nguồn gen và giá trị khoa học.
Nhằm bảo tồn loài lan quý này, Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử đã triển khai nhiều biện pháp bảo tồn, trong đó có việc nhân giống thành công hàng trăm cá thể lan Hài Vệ Nữ tại một số đảo đá trong khu vực như Cửa Vạn, Cống Đầm, Tam Cung, Soi Ván, động Mê Cung. Hy vọng trong thời gian tới, khi đến tham quan vịnh Hạ Long, du khách không chỉ hài lòng bởi vẻ đẹp hùng vĩ của núi đá vôi, đắm mình trong làn nước xanh biếc hay trải nghiệm các dịch vụ tuyệt vời trên các du thuyền sang trọng, mà còn được chiêm ngưỡng vẻ đẹp từ các loài hoa của vịnh Hạ Long trong đó có lan Hài Vệ Nữ hoa vàng một trong những “viên ngọc quý” của thiên nhiên nơi đây.
Nguyễn Hạnh