Để hiểu vịnh Hạ Long, một lần là chưa đủ

"Tôi từng đến đây vài năm trước, nhưng hôm nay lại có cảm giác như đang khám phá một vịnh Hạ Long hoàn toàn khác."

Vị khách nước ngoài vừa nói vừa hướng ánh mắt về những dãy đảo đá đang dần hiện ra trong làn sương sớm. Con tàu rời Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long, lướt chậm qua những đảo đá quen thuộc của hành trình tham quan. Những khối núi đá vôi vẫn sừng sững giữa biển như trong ký ức của ông. Thế nhưng, điều khiến chuyến đi lần này trở nên đặc biệt không phải là một điểm đến mới, mà là cách thiên nhiên mang đến một cảm xúc hoàn toàn khác.

Lần đầu ông đến vịnh Hạ Long vào mùa hè. Trong ký ức là màu nước xanh biếc dưới nắng, những chiếc kayak len qua hang Luồn, buổi chiều chinh phục hơn 400 bậc đá lên đỉnh đảo Ti Tốp để ngắm toàn cảnh Di sản, rồi kết thúc bằng khoảnh khắc hoàng hôn đỏ rực trên boong tàu. Lần trở lại này là đầu xuân. Mặt nước lặng hơn, màn sương mỏng khiến các đảo đá khi ẩn khi hiện, những dãy núi phía xa như trôi giữa mây và biển. Cùng một hành trình, nhưng thiên nhiên đã mở ra một trải nghiệm hoàn toàn khác.

Có lẽ, đó cũng là lý do nhiều du khách lựa chọn quay trở lại vịnh Hạ Long. Họ không chỉ để ngắm lại những hang động, đảo đá đã quen tên, mà để gặp lại Di sản trong một diện mạo mới. Bởi ở vịnh Hạ Long, điều thay đổi không phải là những đảo đá hay hang động đã tồn tại qua hàng triệu năm, mà là ánh sáng, mây trời, gió biển, thủy triều và nhịp chuyển của bốn mùa. Vì thế, câu hỏi "Đến vịnh Hạ Long mùa nào đẹp nhất?" có lẽ chưa bao giờ có một đáp án duy nhất.

Những người làm nghề trên vịnh vẫn thường nói vui rằng, không có hai buổi sáng nào ở Hạ Long giống nhau. Có ngày bình minh lên trong veo, những tia nắng đầu tiên nhuộm vàng các đảo đá. Có ngày cả vùng vịnh được phủ bởi màn sương mỏng, khiến từng khối núi lúc hiện lúc ẩn như một bức tranh thủy mặc. Cũng có những ngày sau cơn mưa đêm, bầu trời cao và trong hơn, tầm nhìn mở rộng đến tận những dãy đảo phía xa. Chính sự thay đổi của ánh sáng, thời tiết và cảnh sắc khiến nhiều nhiếp ảnh gia có thể trở lại nhiều lần chỉ để chờ một khoảnh khắc mình chưa từng bắt gặp.

Điều níu chân du khách sau mỗi chuyến đi không chỉ là vẻ đẹp của Di sản, mà còn là những trải nghiệm chỉ có thể cảm nhận khi thực sự hòa mình vào nhịp sống trên vịnh. Chèo kayak hoặc ngồi đò nan khám phá Vung Viêng giữa không gian yên bình của núi đá và mặt nước. Chinh phục hang Thiên Cảnh Sơn để chiêm ngưỡng những lớp thạch nhũ hàng triệu năm tuổi. Rồi dừng chân tại cơ sở nuôi cấy ngọc trai để tìm hiểu hành trình tạo nên những viên ngọc từ lòng biển. Mỗi trải nghiệm lại để lại một ấn tượng riêng và thêm một lý do để du khách muốn quay trở lại vịnh Hạ Long.

Nếu chuyến tham quan trong ngày mang đến góc nhìn về vẻ hùng vĩ của Di sản, thì một đêm lưu lại giữa biển lại mở ra những cảm xúc rất khác. Khi tàu thả neo, tiếng động cơ dần lắng xuống, chỉ còn tiếng sóng khẽ chạm mạn tàu và ánh đèn phản chiếu lấp lánh trên mặt nước. Nhiều du khách lựa chọn trải nghiệm câu mực đêm - hoạt động được yêu thích vào khoảng tháng 1 đến tháng 3 âm lịch. Có người chăm chú chờ chiếc cần câu rung lên, có người chỉ ngồi trên boong tàu để tận hưởng cảm giác bình yên hiếm có giữa biển trời. Đến sáng hôm sau, khi tiếng chuông báo thức vang lên, nhiều người đã có mặt trên boong từ rất sớm để đón bình minh - khoảnh khắc mà không ít du khách nói rằng "đáng giá cho cả chuyến đi".

Không chỉ mang đến những trải nghiệm khác nhau, vịnh Hạ Long còn thay đổi diện mạo theo từng mùa. Cuối xuân, đầu hè, hoa bông mộc nở trắng trên các triền núi đá. Đến khoảng tháng 7, sắc vàng của hoa phất dụ núi nổi bật trên những vách đá vôi, tạo nên khung cảnh được nhiều người ví như mùa "đá nở hoa". Những đổi thay ấy khiến mỗi lần trở lại, du khách lại có cơ hội bắt gặp một vẻ đẹp khác của vịnh Hạ Long.

Có lẽ vì thế mà mỗi người lại có một câu trả lời khác nhau cho câu hỏi "Đến vịnh Hạ Long mùa nào đẹp nhất?". Không có mùa nào đẹp nhất, chỉ có mùa phù hợp nhất với trải nghiệm mà mỗi người mong muốn.

Đó cũng là định hướng Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử đang kiên trì theo đuổi: từng bước đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng không gian trải nghiệm và phát triển du lịch bốn mùa gắn với bảo tồn Di sản. Khi mỗi thời điểm trong năm đều trở thành một lời mời gọi khám phá theo cách riêng, du khách có thêm nhiều lựa chọn, đồng thời góp phần giảm áp lực lên các điểm tham quan trong mùa cao điểm và gìn giữ lâu dài các giá trị nổi bật toàn cầu của vịnh Hạ Long.

Khi con tàu dần cập bến, vị khách vẫn đứng lặng trên boong, ngoái nhìn những dãy đảo đá đang lùi dần trong màn sương mỏng. Ông khẽ mỉm cười rồi nói với người hướng dẫn viên: "Nhất định tôi sẽ còn quay lại."

Người hướng dẫn chỉ mỉm cười. Anh đã nhiều lần nghe những lời hẹn như thế sau mỗi chuyến tàu. Bởi ở vịnh Hạ Long, điều khiến người ta mong nhớ không phải là tìm được mùa đẹp nhất, mà là luôn còn một mùa khác, một bình minh khác, một hành trình khác đang chờ được khám phá. Có lẽ đó cũng là sức hút bền lâu của Di sản thiên nhiên thế giới này./.

Trần Hường