Cá song vịnh Hạ Long- Đặc sản đắt giá và nguồn lợi kinh tế biển
Nói đến ẩm thực biển Hạ Long, bên cạnh ngán, sá sùng hay tu hài, cá song luôn được mệnh danh là "vua của các loài cá" ở nơi này. Với giá trị dinh dưỡng vượt trội, thịt cá dai ngọt đặc trưng cùng giá trị kinh tế cao, cá song từ lâu đã trở thành đối tượng nuôi trồng lồng bè chủ lực và là món ngon không thể bỏ qua đối với du khách khi ghé thăm Quảng Ninh.

Vùng biển vịnh Hạ Long – với hệ thống hàng ngàn đảo đá, các vụng, áng kín gió và dòng chảy êm ả – từ lâu đã trở thành môi trường sinh sống lý tưởng cho nhiều loài cá song quý hiếm. Trong đó, cá song đen là loài phổ biến nhất nhờ khả năng thích nghi cao, tăng trưởng nhanh và trở thành đối tượng nuôi lồng bè trọng điểm của ngư dân địa phương. Đáng chú ý, cá song chấm (trên da có chấm đen hoặc chấm nâu) thường ẩn nấp tự nhiên quanh các chân đảo đá và rạn san hô chân đảo đá vôi, nổi tiếng với thớ thịt săn chắc, thơm ngọt. Bên cạnh đó, cá song vang với kích thước ấn tượng, sắc màu rực rỡ và hương vị đặc trưng luôn giữ vị trí hàng đầu về giá trị thương mại trên thị trường. Cuối cùng, cá song đỏ (song hoa) – loài cá quý phân bố chủ yếu ở vùng nước sâu và các đới rạn san hô – luôn được xem là mặt hàng hải sản cao cấp hàng đầu tại các nhà hàng sang trọng.

Không phải ngẫu nhiên mà cá song lại luôn nằm trong tốp đầu những món ăn được ưa chuộng nhất trên các bàn tiệc, ẩm thực du lịch tại Hạ Long. Trước hết, loài cá này sở hữu giá trị dinh dưỡng vượt trội khi chứa dồi dào protein, các axit amin thiết yếu, Omega-3 cùng nhiều khoáng chất như canxi, sắt, phốt pho – rất tốt cho sức khỏe tim mạch và sự phát triển của trẻ nhỏ. Bên cạnh đó, cá song còn chinh phục du khách nhờ sự đa dạng trong cách chế biến. Món cá song hấp xì dầu giúp giữ trọn vẹn độ ngọt tự nhiên, lớp da dai béo cùng thớ thịt cá săn chắc; trong khi đó, một nồi lẩu cá song nghi ngút khói với vị chua thanh đặc trưng lại mang đến hương vị khó quên cho những buổi họp mặt. Ngoài ra, các món ăn dân dã nhưng tinh tế như cháo cá song hay cá song nướng mỡ hành cũng là những lựa chọn ẩm thực phong phú, dư sức chinh phục ngay cả những du khách sành ăn nhất.

Nhờ hệ thống vụng kín gió tuyệt vời, nuôi cá song lồng bè trên vịnh Hạ Long và vịnh Bái Tử Long đã phát triển thành một ngành kinh tế mang lại thu nhập cao cho người dân Quảng Ninh.
Đứng trước các yêu cầu nghiêm ngặt về bảo vệ môi trường và cảnh quan Di sản thiên nhiên thế giới, ngành nuôi cá song tại vịnh Hạ Long đang có những bước chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng bền vững. Trước hết, chính quyền địa phương và Ban quản lý di sản đã chủ động sắp xếp lại các vùng nuôi, quy hoạch lồng bè vào những khu vực được cấp phép nhằm đảm bảo không làm ảnh hưởng đến luồng tuyến du lịch cũng như cảnh quan tự nhiên. Đồng thời, ngư dân được vận động chuyển đổi toàn bộ phao xốp truyền thống sang sử dụng vật liệu HDPE bền vững, hạn chế tối đa nguy cơ rác thải vi nhựa gây ô nhiễm nguồn nước. Đặc biệt, việc phát triển các mô hình nuôi lồng bè kết hợp du lịch trải nghiệm — như tham quan, cho cá ăn và thưởng thức hải sản tại chỗ - không chỉ góp phần nâng cao giá trị gia tăng kinh tế mà còn lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường di sản đến đông đảo du khách.
Cá song là một trong những loại cá biển có giá trị được nuôi tại Quảng Ninh, hoạt động nuôi cá song ở khu vực Hạ Long được định hướng bố trí tại các vùng nuôi ngoài vùng lõi Di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long, theo quy hoạch và quy định về bảo vệ môi trường.
Đỗ Nhàn