“Giải mã” sắc xanh ngọc của Di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long

Một trong những ấn tượng đầu tiên của du khách khi đến với Di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long chính là màu nước xanh ngọc đặc trưng. Sắc xanh ấy không chỉ làm nên vẻ đẹp thơ mộng của di sản mà còn là kết quả của nhiều yếu tố tự nhiên kết hợp, từ điều kiện địa chất, chất lượng môi trường nước đến ánh sáng mặt trời.

Theo các nghiên cứu về hải dương học, bản thân nước biển gần như không có màu. Màu xanh ngọc của vịnh Hạ Long hình thành khi ánh sáng mặt trời chiếu xuống mặt nước, trong đó các bước sóng màu đỏ, cam và vàng bị nước hấp thụ mạnh, còn ánh sáng màu xanh được phản xạ trở lại mắt người quan sát. Khi nước biển có độ trong cao, lượng bùn cát và chất lơ lửng thấp, màu xanh càng trở nên rõ nét. Bên cạnh đó, hệ thống hàng nghìn đảo đá trên vịnh Hạ Long đóng vai trò như những "bức bình phong" tự nhiên, giúp giảm tác động của sóng lớn và dòng chảy mạnh từ ngoài khơi. Nhờ vậy, nước trong vịnh thường lặng hơn, hạn chế sự khuấy động trầm tích dưới đáy, góp phần duy trì độ trong của nước.

Các hệ sinh thái tự nhiên như rừng ngập mặn, thảm cỏ biển và rạn san hô cũng góp phần quan trọng trong việc duy trì chất lượng môi trường nước. Những hệ sinh thái này giúp giữ lại trầm tích, hấp thụ chất dinh dưỡng dư thừa và tạo môi trường sống cho nhiều loài sinh vật biển, từ đó góp phần gìn giữ sắc xanh đặc trưng của vịnh Hạ Long. Màu nước trên Vịnh cũng thay đổi theo thời tiết, mùa trong năm và thời điểm trong ngày. Vào những ngày nắng đẹp, khi bầu trời quang đãng và mặt nước ít gợn sóng, sắc xanh ngọc hiện lên rõ ràng và rực rỡ nhất. Ngược lại, vào những ngày nhiều mây hoặc sau mưa lớn, lượng phù sa và trầm tích tăng lên khiến màu nước có thể chuyển sang xanh đậm hoặc ngả xám.

Màu xanh ngọc của vịnh Hạ Long vì thế không chỉ là món quà của thiên nhiên mà còn phản ánh chất lượng môi trường của vùng di sản. Việc bảo vệ nguồn nước, hạn chế rác thải, kiểm soát ô nhiễm và gìn giữ các hệ sinh thái biển chính là cách để sắc xanh đặc trưng ấy luôn được bảo tồn, góp phần giữ gìn vẻ đẹp và giá trị của Di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Đỗ Minh Tuấn