Bước ra từ những con tem, thiên nhiên Hạ Long vẫn đang khoe sắc
Nhắc đến vịnh Hạ Long, nhiều người thường nghĩ ngay đến màu xanh ngọc của biển và sắc xám hùng vĩ của những đảo đá vôi. Thế nhưng, đằng sau bức tranh quen thuộc ấy là một thế giới thực vật vô cùng phong phú, nơi những loài cây đang ngày ngày tô điểm cho Di sản bằng những gam màu rực rỡ. Đó là sắc trắng tinh khôi của Móng Bò thơm, màu vàng tươi của Tra Làm Chiếu, sắc vàng dịu dàng của Lan Hài Vệ Nữ hoa vàng, màu đỏ cam nổi bật của Bông Mộc hay những chùm quả tím đen độc đáo của Ngũ Gia Bì Hạ Long. Mỗi mùa đi qua, thiên nhiên nơi đây lại thay một tấm áo mới, mang đến cho du khách những trải nghiệm khác biệt và đầy bất ngờ.
Ít ai biết rằng, vẻ đẹp ấy đã từng được lưu giữ theo một cách rất đặc biệt, trên bộ tem bưu chính "Thực vật tự nhiên vịnh Hạ Long" phát hành nhân ngày Môi trường thế giới 5/6/2002. Bộ tem gồm bảy mẫu, khắc họa bảy loài thực vật tiêu biểu của hệ sinh thái núi đá vôi Hạ Long. Có loài là đặc hữu chỉ riêng vịnh mới có, có loài mới được các nhà khoa học phát hiện và công bố, cũng có những loài bình dị vẫn ngày ngày lặng lẽ góp thêm sắc màu cho núi đá và biển xanh. Mỗi con tem giống như một bức tranh thu nhỏ, nơi những cành hoa, chùm quả nổi bật trên nền biển đảo trùng điệp.
Điều thú vị là cho đến hôm nay, những “nhân vật” trên các con tem ấy vẫn đang hiện hữu sống động ngoài thiên nhiên, tiếp tục nở hoa, kết trái, khoe sắc giữa biển trời Hạ Long. Với những ai yêu thiên nhiên, hành trình khám phá Di sản hôm nay cũng giống như cuộc gặp gỡ với những “nhân vật” bước ra từ các con tem năm nào.
Mở đầu bộ tem là hình ảnh Lan Hài Vệ Nữ hoa vàng, loài hoa quý của vịnh Hạ Long, sinh trưởng trên những vách đá cheo leo giữa biển. Mỗi bông hoa mang sắc vàng chanh dịu dàng, nổi bật với cánh môi phồng cong mềm mại như một chiếc hài nhỏ, điểm những chấm nâu đỏ tinh tế. Vào mùa hoa nở, từ tháng 6 đến tháng 8, những cụm lan vàng óng xuất hiện trên các vách núi đá vôi tạo nên vẻ đẹp vừa mong manh vừa kiêu hãnh giữa không gian biển đảo rộng lớn.
Nếu Lan Hài gây ấn tượng bởi vẻ đẹp thanh tao thì cây Sảng lại thu hút bởi sắc đỏ nhung nổi bật. Loài cây thân gỗ này phân bố khá phổ biến trên các đảo đá vôi của vịnh Hạ Long, đặc biệt tại khu vực hang Sửng Sốt, Mê Cung hay Bù Xám. Từ tháng 4 đến tháng 7, cây nở hoa, sau đó bước vào mùa quả từ tháng 8 đến tháng 10. Những quả đỏ nhung xếp thành hình ngôi sao độc đáo, khi chín tách mở để lộ các hạt đen bóng bên trong, tạo nên một điểm nhấn đầy cuốn hút trên nền xanh của núi rừng.
Rời những sườn núi cao, du khách sẽ bắt gặp Ngũ Gia Bì Hạ Long, loài cây đặc hữu chỉ có tại vùng Di sản này. Cây thường mọc ở khu vực chân núi, nơi sát mép nước biển. Vào mùa hoa, những cụm hoa nhỏ màu vàng tỏa hương thơm dịu nhẹ ở đầu cành. Đến mùa quả, cây tiếp tục hấp dẫn bởi những chùm quả chuyển màu từ cam sang tím đen, tạo nên nét đẹp rất riêng của hệ thực vật Hạ Long.
Một loài cây khác gắn bó mật thiết với cảnh quan ven đảo là Tra Làm Chiếu. Với chiều cao từ 4–10m, tán rộng và nhiều cành, cây thường mọc thành từng cụm lớn ở chân đảo. Hoa nở rộ vào tháng 6-9 với những bông hoa lớn màu vàng tươi và chuyển dần sang đỏ cam khi sắp tàn, tạo nên sự thay đổi màu sắc đầy thú vị ngay trên cùng một bông hoa. Không chỉ mang giá trị thẩm mỹ, loài cây này còn gắn bó với đời sống cư dân vùng biển từ nhiều đời nay khi gỗ được sử dụng làm đồ gia dụng, còn vỏ cây cho sợi bền để bện dây, dệt chiếu hay làm lưới đánh cá. Ngoài ra cây còn có tác dụng chắn sóng và cố định cát ven biển.
Tập trung trên các triền núi và vách đá, Bướm Bạc lại khiến nhiều du khách thích thú bởi những chùm lá bắc trắng bạc rung rinh trong gió. Từ xa, những chiếc lá giống hệt một đàn bướm, còn những bông hoa là những ngôi sao vàng nhỏ nép kín bên trong, tạo nên vẻ đẹp vừa mộc mạc vừa độc đáo khiến nhiều du khách không khỏi thích thú khi bắt gặp.
Mềm mại và lãng mạn hơn cả là Móng Bò thơm, loài dây leo với những chiếc lá xẻ đôi hình móng bò. Mỗi mùa hoa nở, những chùm hoa trắng tinh khôi buông rủ trên vách đá, tỏa hương thơm nhẹ nhàng trong gió biển. Giữa khung cảnh núi đá và mặt nước bao la, sắc trắng của Móng Bò thơm tạo nên một vẻ đẹp thanh khiết, nên thơ.
Nếu nhiều loài thực vật gây ấn tượng bằng hoa thì Bông Mộc lại nổi bật bởi mùa quả rực rỡ. Những cây thân gỗ cao từ 4–5m thường xuất hiện trên các đảo đá vôi với tán lá xanh quanh năm. Khi hè đến, cây kết những chùm quả lớn chuyển dần từ đỏ thắm sang cam vàng nổi bật. Từ xa, những cụm quả đỏ như những đốm lửa nhỏ thắp sáng các sườn núi, trở thành một trong những hình ảnh đặc trưng của mùa hè trên vịnh Hạ Long.
Điều làm nên sức hấp dẫn của hệ thực vật Hạ Long không chỉ nằm ở vẻ đẹp của từng loài cây riêng lẻ mà còn ở sự nối tiếp hài hòa giữa các mùa hoa và mùa quả. Mỗi thời điểm trong năm, Di sản lại mang một diện mạo khác nhau, đem đến cho du khách những khám phá mới mẻ. Chính vì vậy, ngoài hành trình ngắm cảnh biển đảo hay khám phá hang động, việc tìm hiểu thế giới thực vật đặc hữu cũng đang trở thành một trải nghiệm thú vị đối với những người yêu thiên nhiên khi đến với Hạ Long.
Hơn hai thập kỷ sau ngày phát hành, bộ tem “Thực vật tự nhiên vịnh Hạ Long” đã trở thành một kỷ vật đẹp đối với những người yêu tem và yêu thiên nhiên. Nhưng điều đáng quý hơn cả là những loài cây trên tem vẫn đang hiện hữu giữa đời thực, vẫn bền bỉ bám rễ trên các vách đá giữa biển khơi, vẫn nở hoa, kết trái theo vòng tuần hoàn của tự nhiên. Như những đại sứ thầm lặng đang kể cho du khách một câu chuyện khác về Hạ Long – không chỉ là kỳ quan của đá và nước, mà còn là một thế giới thực vật độc đáo, đầy sức sống và sắc màu.
Đào Thuý