Đa dạng sinh học: “Kho báu” của du lịch Vịnh Hạ Long

Không chỉ là kỳ quan của đá và nước, vịnh Hạ Long đang từng bước mở rộng chiều sâu trải nghiệm bằng cách đưa các giá trị đa dạng sinh học vào phục vụ du lịch, gia tăng trải nghiệm, cảm xúc cho du khách.

Ngoài nghỉ dưỡng, tham quan hang động truyền thống, hiện trên hành trình tham quan vịnh Hạ Long, du khách ngày càng thích thú khi bắt gặp những vạt hoa bông mộc, móng bò ở Thiên Cung, Đầu Gỗ; lan hài vệ nữ ở Cửa Vạn hay “vườn hoa biển” san hô tại hòn Cọc Chèo. Những chi tiết ấy đang tạo thêm sức hút cho hành trình khám phá di sản. “Không chỉ có cảnh quan kỳ vĩ, vịnh Hạ Long còn sở hữu kho tàng đa dạng sinh học rất giá trị, vừa làm giàu sức hấp dẫn cho du lịch hiện tại, vừa mở ra nhiều tiềm năng trong tương lai”, tiến sĩ Lê Hồng Trường, Viện trưởng Viện Sinh thái học miền Nam (Viện Hàn lâm Khoa học Việt Nam), từng nhiều lần khảo sát, đánh giá.

Không chỉ ở trực quan, các nghiên cứu khoa học cho thấy, vịnh Hạ Long sở hữu nguồn tài nguyên sinh thái đặc biệt với hơn 3.000 loài động, thực vật trong nhiều hệ sinh thái đặc thù, cùng 15 loài đặc hữu và gần 200 loài nguy cấp, quý hiếm, tạo tiềm năng lớn cho phát triển du lịch sinh thái và trải nghiệm thiên nhiên.

Từ nguồn tài nguyên ấy, nhiều giá trị đa dạng sinh học đã và đang được Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử từng bước phát huy trong hoạt động du lịch. Vịnh Hạ Long hiện có 72 tùng và 81 áng, phần lớn vẫn giữ được tính nguyên sơ. Đây là các hồ nước mặn kín nằm lọt giữa núi đá vôi, có hệ sinh vật riêng, độc đáo với trai ngọc, rong biển, cỏ biển, sinh vật đặc hữu. Hiện nhiều khu vực như Hang Luồn, Ba Hang, Áng Dù, hồ Ba Hầm... đã trở thành điểm trải nghiệm kayak, chèo đò nan, khám phá thiên nhiên được du khách quốc tế yêu thích. Không gian mặt nước tĩnh lặng, hệ núi đá bao quanh cùng sinh cảnh gần như biệt lập tạo nên trải nghiệm rất khác so với các tuyến tham quan thông thường.

Không chỉ dưới mặt nước hay trong các hệ sinh thái kín, nhiều giá trị thực vật đặc hữu trên đảo đá cũng đang trở thành điểm nhấn mới cho du lịch vịnh Hạ Long. Gần đây, Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử đã phục hồi, trồng nhiều loài thực vật quý như cọ Hạ Long, bông mộc, trai lý, lan hài… tại Cửa Vạn, Cống Đầm, Soi Ván, Tam Cung. 

Vào mùa hoa nở, những mảng thực vật trên đảo đá tại Soi Sim, Cống Đầm hay khu vực Hang Trai tạo thêm màu sắc riêng cho hành trình khám phá di sản, giúp du khách cảm nhận Hạ Long không chỉ bằng cảnh quan đá nước mà còn bằng hệ sinh thái đặc hữu giàu sức sống.

Đáng chú ý, các “vườn cảnh quan” thực vật đặc hữu ở Hang Cỏ và trên các đảo đang mở ra hướng đi mới cho du lịch sinh thái. Không chỉ tạo điểm tham quan, chụp ảnh, những không gian này còn giúp du khách tìm hiểu hệ thực vật bản địa, câu chuyện bảo tồn nguồn gen và phục hồi sinh thái của di sản.

Nếu thực vật đặc hữu góp phần tạo diện mạo sinh thái cho tuyến tham quan, thì dưới mặt nước, hệ sinh thái biển cũng mở ra nhiều dư địa cho du lịch sinh thái. Nổi bật là các rạn san hô tại Cống Đỏ, Hang Trai, Đầu Bê, Lưỡi Liềm, Cọc Chèo… với độ phủ khá cao, tạo nên những “cảnh quan dưới nước” hấp dẫn cho trải nghiệm biển, chèo kayak và khám phá vùng lõi di sản. Đây cũng là nền tảng để phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái biển, giáo dục môi trường trong tương lai.

Không dừng ở cảnh quan và trải nghiệm thông thường, nhiều giá trị đa dạng sinh học đặc hữu của vịnh Hạ Long cũng đang mở thêm chiều sâu cho du lịch trong tương lai. Gần đây, các nhà khoa học ghi nhận nhiều loài đặc hữu như thạch sùng mí Cát Bà, nhện hang, cua hang, chim hút mật… gắn với quá trình tiến hóa lâu dài của quần đảo đá vôi Hạ Long. Đây không chỉ là giá trị khoa học độc đáo mà còn mở ra tiềm năng phát triển các sản phẩm du lịch khám phá thiên nhiên, nghiên cứu sinh học và giáo dục môi trường chuyên sâu.

Tạ Quân(Báo Quảng Ninh- https://baoquangninh.vn/da-dang-sinh-hoc-kho-bau-cua-du-lich-vinh-ha-long-3408411.html)