Siết chặt kỷ cương, tăng cường “lá chắn xanh” bảo vệ rừng và Di sản
Trước những diễn biến phức tạp của thời tiết và nguy cơ cháy rừng luôn tiềm ẩn, UBND tỉnh Quảng Ninh vừa ban hành văn bản số 972/UBND-TC ngày 17/3/2026 yêu cầu các cấp, các ngành tăng cường các biện pháp về quản lý bảo vệ rừng và phòng cháy chữa cháy rừng trên địa bàn tỉnh. Khu vực rừng đặc dụng vịnh Hạ Long cũng được xác định là cần bảo vệ nghiêm ngặt để giữ vững giá trị di sản thiên nhiên thế giới.
Dù thời gian qua công tác quản lý rừng đã có nhiều chuyển biến tích cực, nhưng UBND tỉnh đánh giá vẫn còn tình trạng vi phạm pháp luật về công tác quản lý bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy tại một số địa phương. Điển hình như vụ cháy thực bì vừa xảy ra ngày 12/3/2026 tại phường Tuần Châu.
Để hạn chế thấp nhất tình trạng cháy rừng và các hành vi vi phạm pháp luật gây thiệt hại, UBND tỉnh yêu cầu: Tăng cường tuyên truyền, phổ biến và triển khai thực hiện hiệu quả về quản lý bảo vệ rừng và phòng cháy chữa cháy rừng theo Quyết định số 96/2025/QĐ-UBND ngày 19/11/2025 của Ủy ban nhân dân tỉnh quy định về phòng cháy chữa cháy rừng trên địa bàn tỉnh. Đề cao trách nhiệm người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương nếu để xảy ra tình trạng phá rừng, cháy rừng hoặc khai thác rừng trái phép trong phạm vi quản lý. Đối với các đơn vị được giao nhiệm vụ thực hiện các đề án, dự án nhiệm vụ có tác động đến rừng (nhất là rừng thuộc sở hữu toàn dân) phải thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về lâm nghiệp. Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo Chi cục Kiểm lâm tăng cường phối hợp cùng chính quyền địa phương, chủ rừng rà soát các “điểm nóng”, xác định cụ thể các vùng trọng điểm có nguy cơ cháy cao, các khu vực thường xuyên xảy ra tình trạng xâm hại rừng, chặt phá rừng để có phương án xử lý triệt để; Công an tỉnh, Quân đội và các địa phương lân cận phối hợp chặt chẽ với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Ủy ban nhân dân các xã, phường, đặc khu để sẵn sàng huy động nhân lực, phương tiện trong công tác bảo vệ rừng và phòng cháy chữa cháy, thực hiện tốt các hoạt động điều tra, truy tố, xét xử các hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp, các vụ việc liên quan đến phá rừng, khai thác rừng trái phép. Các chủ rừng phải khẩn trương dọn sạch thực bì, cây gãy đổ (nếu có) trong toàn bộ diện tích quản lý, ưu tiên khu vực có nguy cơ cháy cao, đảm bảo đúng quy trình kỹ thuật, tăng cường tuần tra và kiểm soát nguồn lửa và lập phương án PCCCR cụ thể, xây dựng đường băng cản lửa và chuẩn bị sẵn thiết bị chữa cháy. Khi phát hiện lửa, phải nhanh chóng huy động lực lượng tại chỗ để dập tắt ngay từ đầu.
Trong hệ thống rừng của tỉnh Quảng Ninh, khu vực rừng đặc dụng bảo vệ cảnh quan vịnh Hạ Long đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Với diện tích hơn 5.032 ha bao gồm toàn bộ các đảo nổi và rừng ngập mặn nằm trong khu vực Di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long, đây không chỉ là "ngân hàng gen tự nhiên" quý hiếm với nhiều loài đặc hữu như Tuế Hạ Long, Cọ Hạ Long, Ngũ gia bì, Lan hài Hạ Long… mà còn là "lá chắn" bảo vệ các đảo đá trước sóng gió, giảm thiểu tác động trực tiếp của mưa và gió vào đá vôi, làm chậm quá trình xâm thực và xói mòn, giữ cho các đảo đá không bị biến dạng theo thời gian, rừng đặc dụng trên đảo đóng vai trò như một bộ lọc tự nhiên điều hòa nhiệt độ khu vực vịnh. Đồng thời, rừng đặc dụng vịnh Hạ Long còn ngăn chặn việc rửa trôi đất, đá xuống lòng vịnh, bảo vệ các rạn san hô, thảm cỏ biển bên dưới. Hệ thống rừng trên đảo đóng vai trò như một bức tường thành tự nhiên, làm giảm sức mạnh của gió bão trước khi tiến vào đất liền. Đồng thời, bảo vệ rừng cũng gắn liền với việc quản lý các đảo, góp phần giữ vững an ninh trật tự trên vùng biển biên cương.
Thực hiện nhiệm vụ về tăng cường các biện pháp về quản lý bảo vệ rừng và phòng cháy chữa cháy rừng trên địa bàn tỉnh, Ban Quản lý di sản thế giới vịnh Hạ Long – Yên Tử đã triển khai nhiều biện pháp cụ thể như tuyên truyền nâng cao ý thức trách nhiệm bảo vệ rừng đặc dụng vịnh Hạ Long nói riêng và rừng trên địa bàn tỉnh nói chung; tập huấn kỹ năng ứng phó sự cố và cứu hộ cứu nạn cho cán bộ, viên chức, người lao động trong cơ quan, đơn vị; thực hiện tuần tra nghiêm ngặt, đảm bảo 100% diện tích rừng đặc dụng được bảo vệ, không để xảy ra cháy rừng hay xâm hại rừng, ứng dụng công nghệ như sử dụng hệ thống GIS và phần mềm quản lý để giám sát diễn biến rừng và phòng chống cháy rừng từ xa. Đồng thời, thực hiện công tác bảo tồn giá trị đa dạng sinh học khu vực như thực hiện thu hạt, nhân giống các loài cây quý và trồng bổ sung gần 1.000 cây bản địa để phục hồi hệ sinh thái.
Mục tiêu cao nhất của tỉnh Quảng Ninh không chỉ là bảo vệ diện tích rừng hiện có mà còn nhằm duy trì bền vững giá trị thẩm mỹ và sinh thái của Di sản Thiên nhiên Thế giới vịnh Hạ Long cho mai sau.
Hà Linh