Lễ hội Thái Miếu nhà Trần trên đất Tổ Đông Triều
Thái Miếu nhà Trần là một trong những di tích quan trọng nằm trong quần thể Khu di tích quốc gia đặc biệt nhà Trần tại Đông Triều (tỉnh Quảng Ninh), di sản văn hóa thế giới Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc vừa được UNESCO vinh danh vào tháng 7/2025.
Theo sử sách và qua nghiên cứu của các nhà khoa học, sau khi về cai quản vùng đất quê cha đất tổ, An Sinh Vương Trần Liễu đã cho xây dựng nhiều công trình phủ đệ và miếu Tổ để thờ cúng tổ tiên và cha của ngài là Thái Tổ Trần Thừa. Sau khi An Sinh vương Trần Liễu mất, nhà Trần tiếp tục sử dụng và mở rộng miếu Tổ trở thành Thái Miếu của Hoàng gia.
Được xây dựng từ nửa đầu thế kỉ 13, Thái Miếu nhà Trần có quy mô đồ sộ với nhiều kiến trúc liên hoàn. Trải qua thời gian và các biến cố thăng trầm của lịch sử, Thái Miếu chỉ còn là phế tích, tuy nhiên tại đây vẫn còn lưu giữ nhiều dấu vết kiến trúc và di vật mang đậm dấu ấn kiến trúc và nghệ thuật thời Trần.
Được sự quan tâm của các cấp, ngành cùng sự phát tâm công đức của nhân dân, năm 2017 công trình Thái Miếu đã được tôn tạo khang trang, trở thành điểm đến tâm linh, thu hút đông đảo nhân dân, du khách dâng hương, tưởng nhớ tổ tiên và các vị vua nhà Trần.
Lễ khai hội Thái Miếu nhà Trần năm 2026 diễn ra vào ngày 6/3/2026 (tức ngày 18 tháng Giêng - ngày giỗ Thái Tổ Trần Thừa), kéo dài đến hết ngày 08/03/2026 (tức ngày 20 tháng Giêng). Lễ hội diễn ra với nhiều nghi lễ trang nghiêm như lễ thỉnh vua, lễ cáo yết (tế mở cửa Thái Miếu), lễ cầu an, nghi thức rước nước, lễ khai hội và lễ giỗ Đức Thái Tổ Trần Thừa, lễ tế và lễ tạ. Bên cạnh các nghi lễ truyền thống là các hoạt động thể thao, trò chơi dân gian như kéo co, pháo đất, cờ tướng, đẩy gậy, văn nghệ...
Đây là sự kiện văn hóa quan trọng, là dịp để người dân và du khách bày tỏ lòng thành kính, tri ân công đức các bậc tiền nhân và các vua Trần đã dựng nên một triều đại rực rỡ trong lịch sử Việt Nam. Đồng thời, lễ hội tôn vinh và lan tỏa giá trị nổi bật toàn cầu của di sản văn hóa thế giới Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc, góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Qua đó giáo dục truyền thống yêu nước, nâng cao ý thức trách nhiệm của cộng đồng trong việc bảo vệ di sản và đưa di sản về với cộng đồng.
Đào Thuý