Lễ hội Đại kỳ phước, dấu ấn văn hoá truyền thống của vùng đất Bạch Đằng
Trên dải đất ven bờ sông Bạch Đằng (Quảng Yên, Quảng Ninh) lịch sử, nơi từng ghi dấu ba trận thủy chiến oanh liệt của dân tộc, đình Yên Giang (tên chữ là An Hưng Đình) từ lâu đã trở thành trung tâm sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng quan trọng của cộng đồng cư dân địa phương. Ngôi đình được xây dựng từ thế kỷ XVI, trải qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo, đến năm 2013 được đầu tư nâng cấp tổng thể, khang trang, bề thế như ngày nay.
Đình Yên Giang là nơi thờ Đức Thành Hoàng làng – Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, cùng các vị Tiên Công đã có công khai hoang, lấn biển, lập làng, mở mang đồng ruộng, xây dựng và bảo vệ quê hương ven sông Bạch Đằng.
Từ truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, người dân phường Yên Giang (nay là phường Quảng Yên) đã hình thành và duy trì Lễ hội Đại kỳ phước (còn gọi là Lễ hội An kỳ phước hay Đại kỳ phúc) như một sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng quan trọng của cộng đồng.
Lễ hội Đại kỳ phước biểu tượng cho khát vọng của người dân Yên Giang. "An" là bình yên, "Phước" là phúc lành, "Đại" là phúc lớn cho cả cộng đồng. Thông qua lễ hội, người dân muốn gửi gắm ước nguyện về một năm mưa thuận gió hòa, đời sống ấm no và sự phát triển bền vững của vùng đất Quảng Yên lịch sử.
Hằng năm, Lễ hội Đại kỳ phước được tổ chức long trọng trong 3 ngày, từ ngày 24 đến ngày 26 tháng 11 (âm lịch), tại đình Yên Giang. Lễ hội gồm hai phần chính là phần lễ và phần hội. Phần lễ được tổ chức trang nghiêm với các nghi thức dâng hương, tế yết, đánh trống khai hội, thể hiện lòng thành kính của nhân dân đối với Đức Thánh Trần Hưng Đạo và các vị Tiên Công, đồng thời cầu mong cho năm mới sức khỏe, bình an, lao động sản xuất thuận lợi. Phần hội là các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và trò chơi dân gian truyền thống, tạo không khí vui tươi, phấn khởi, tăng cường sự gắn bó trong cộng đồng dân cư.
Trong hệ thống các lễ hội mang tên An Kỳ Phước, Kỳ Phước, Kỳ Yên được tổ chức ở nhiều địa phương trên cả nước, lễ hội Đại kỳ phước đình Yên Giang có những nét tương đồng về mục đích cầu an, cầu phúc, tưởng nhớ các bậc tiền nhân. Tuy nhiên, lễ hội tại đình Yên Giang có những điểm khác biệt rõ nét. Lễ hội gắn trực tiếp với An Hưng Đình, một di tích lịch sử lâu đời nằm bên dòng sông Bạch Đằng lịch sử, nơi gắn với sự nghiệp chống giặc ngoại xâm của dân tộc.
Chính sự kết hợp giữa giá trị tín ngưỡng làng xã, yếu tố lịch sử dân tộc và tính cộng đồng bền chặt đã tạo nên tính ưu việt của Lễ hội Đại kỳ phước đình Yên Giang, góp phần làm nên bản sắc riêng không trộn lẫn với các lễ hội cùng tên ở những địa phương khác trong cả nước.
Ngày nay, việc duy trì và tổ chức lễ hội Đại Kỳ Phước đình Yên Giang hàng năm không chỉ góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc giáo dục thế hệ trẻ về lịch sử, truyền thống quê hương, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân và làm phong phú đời sống tinh thần của nhân dân địa phương.
Nguyễn Hằng Nga