Thuyền ba vách chạy ngược gió trên vịnh Hạ Long
Một trong những sản phẩm du lịch mới và đặc sắc nhất trên vịnh Hạ Long được đưa vào phục vụ du khách dịp 30.4 này là trải nghiệm cùng thuyền buồm ba vách – loại thuyền buồm truyền thống độc đáo của Quảng Ninh.
Cùng nỗ lực
Việc được Bộ Xây dựng cấp giấy chứng nhận đăng kiểm vào những ngày đầu tháng 4.2026 là những thủ tục cuối cùng để 3 con thuyền buồm ba vách đầu tiên chính thức phục vụ du khách trên vịnh Hạ Long.
Đại diện đơn vị khai thác dịch vụ thuyền buồm ba vách trên vịnh Hạ Long cho biết, đang hoàn tất các thủ tục cuối cùng để chính thức đưa vào phục vụ du khách vào dịp 30.4-1.5 tới.
Đây là kết quả của một hành trình dài nỗ lực của các bên, trong đó có Sở VHTTDL tỉnh Quảng Ninh, Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ninh, đơn vị sở hữu đội thuyền buồm và nghệ nhân Lê Đức Chắn - truyền nhân đời thứ 17 của nghề đóng tàu, thuyền ba vách truyền thống ở Quảng Ninh. Đây là một trong những kiểu thuyền độc đáo có một không hai – dùng buồm chạy ngược gió.
Trước đây, cũng đã có một doanh nghiệp chuyên đón khách tàu biển quốc tế đề xuất mở dịch vụ thuyền buồm đưa du khách đi tham quan dọc bờ vịnh Hạ Long đoạn từ cầu Bài Thơ, phường Hồng Gai đến khu vực gần bãi tắm Hòn Gai, phường Hạ Long.
Tuy nhiên, ý tưởng đó dù được giới kinh doanh du lịch đánh giá rất hay nhưng đã không thành hiện thực bởi nhiều lý do, trong đó có cả những rào cản từ các cơ quan chức năng.
Lần này, từ tỉnh tới các sở, ban, ngành, địa phương đều rất quyết tâm tạo ra những sản phẩm du lịch đặc thù mới đã giúp doanh nghiệp vững tin đầu tư đóng thuyền và khai thác tour này, bởi chi phí đóng một con thuyền không hề nhỏ, chưa kể quá trình vận hành trên biển cũng khá tốn kém.
Đại diện đơn vị quản lý 3 thuyền buồm ba vách cho biết, lúc đầu cũng ngần ngại nhưng sau khi được lãnh đạo các sở, ngành thuyết phục, đã đến đặt vấn đề với nghệ nhân Lê Đức Chắn, phường Phong Hải, thị xã Quảng Yên cũ, nay là phường Liên Hòa, tỉnh Quảng Ninh.
Những con thuyền buồm truyền thống của làng nghề Cống Mương nổi tiếng lần lượt ra đời tại xưởng đóng tàu của gia đình nghệ nhân Lê Đức Chắn.
Chứng kiến trực tiếp những con thuyền buồm ba vách chạy ven bờ vịnh Hạ Long và đỏ rực trên các trang mạng xã hội suốt cả tháng trời, với du khách, người dân đổ xô chụp ảnh cùng thuyền buồm ba vách, ông Chắn thực sự cảm động.
Nói với lãnh đạo Sở VHTTDL tỉnh Quảng Ninh khi đến thăm, ông Chắn rưng rưng cho biết, đã báo cáo với tổ tiên là không chỉ giữ được nghề, mà còn nâng nghề lên một tầm cao mới.
Trải nghiệm du lịch mới trên vịnh di sản
Thuyền ba vách là loại thuyền buồm truyền thống có lịch sử hàng trăm năm, phổ biến ở khu vực đảo Hà Nam (Quảng Yên cũ). Kết cấu của thuyền khá đặc biệt, gồm ba tấm ván ghép lại (một đáy, hai mạn), sử dụng buồm cánh dơi nhuộm màu nâu đỏ. Không chỉ là phương tiện mưu sinh, đây còn là sản phẩm kết tinh tri thức dân gian, thể hiện sự thích nghi linh hoạt của cư dân ven biển với điều kiện tự nhiên.
Điểm độc đáo nhất của thuyền ba vách là khả năng “chạy ngược gió” – điều hiếm thấy ở các loại thuyền buồm truyền thống. Khi vận hành, gió tác động vào hệ thống buồm được bố trí khéo léo, tạo lực đẩy giúp thuyền di chuyển theo đường zích-zắc nhưng vẫn tiến lên phía trước.
Với những người làm du lịch ở Quảng Ninh, việc đưa thuyền buồm ba vách vào phục vụ du lịch trên vịnh Hạ Long đang mở ra hướng đi mới trong phát triển sản phẩm du lịch gắn với bảo tồn văn hóa bản địa.
Đây được xem là bước đi nhằm đa dạng hóa trải nghiệm cho du khách, đồng thời khôi phục một biểu tượng văn hóa từng gắn bó mật thiết với đời sống ngư dân.
Việc tái hiện và đưa thuyền buồm ba vách vào khai thác du lịch được kỳ vọng sẽ mang lại những trải nghiệm hoàn toàn khác biệt cho du khách khi đến với vịnh Hạ Long.
Theo kế hoạch, các thuyền sẽ hoạt động trên tuyến tham quan ven bờ dài khoảng 12km, xuất phát từ khu vực Bến vận tải khách thủy gần chợ Hạ Long 1, đi qua các điểm ven bờ rồi quay lại điểm xuất phát. Mỗi chuyến kéo dài khoảng 1 giờ, với tần suất nhiều chuyến trong ngày, phục vụ quy mô nhỏ, mỗi thuyền chở tối đa khoảng 12 khách.
Khác với các tàu du lịch hiện đại, thuyền buồm ba vách mang đến cảm giác gần gũi, chậm rãi và mang đậm tính trải nghiệm. Du khách không chỉ tham quan cảnh quan mà còn được “sống lại” không gian văn hóa làng chài xưa, cảm nhận cách người dân sử dụng gió, nước để điều khiển phương tiện.
Đặc biệt, hình ảnh những cánh buồm đỏ nâu nổi bật giữa nền xanh của vịnh Hạ Long hứa hẹn trở thành điểm nhấn thị giác hấp dẫn, thu hút du khách check-in, nhất là khách quốc tế – những người luôn tìm kiếm các giá trị văn hóa bản địa độc đáo.
Trao đổi với Lao Động, đại diện đơn vị khai thác tour thuyền buồm ba vách cho biết, trong tương lai gần, đơn vị sẽ tiếp tục đóng thêm 7 thuyền buồm nữa để phục vụ du khách trải nghiệm trên vịnh Hạ Long.
Theo Nguyễn Hùng, Báo Lao động (https://laodong.vn/van-hoa/thuyen-ba-vach-chay-nguoc-gio-tren-vinh-ha-long-1693362.ldo