“Mắt canh” trên vùng di sản vịnh Hạ Long

Giữa vùng di sản có mật độ tàu thuyền và hoạt động du lịch ngày càng cao, Phòng Giám sát, an toàn và Cứu nạn, cứu hộ thuộc Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử (Ban Quản lý Khu kinh tế Quảng Ninh) giữ vai trò như một “mắt canh” trên biển. Từ tuần tra, giám sát đến tiếp nhận thông tin và cảnh báo thời tiết, lực lượng này duy trì guồng công việc thường trực để phát hiện sớm, xử lý kịp thời các nguy cơ trên vịnh.

Sự việc sáng 4/4/2026 là một tình huống điển hình. Qua đường dây nóng, Phòng nhận tin một du khách trên tàu HA BINH STAR (QN-8933) có dấu hiệu nguy kịch khi tham quan vịnh. Ngay lập tức, lực lượng phối hợp với kíp y tế và Phòng Bảo tồn vịnh Hạ Long 1 tiếp cận, sơ cứu tại chỗ. Bệnh nhân sau đó được đưa bằng xuồng công tác vào bờ, chuyển đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh. Nhờ xử trí kịp thời, du khách vượt qua cơn nguy hiểm; cán bộ đơn vị tiếp tục hỗ trợ bệnh nhân tại bệnh viện và phối hợp hoàn thiện thủ tục hỗ trợ bảo hiểm.

Từ tình huống ấy có thể thấy, cứu nạn, cứu hộ chỉ là một phần trong chuỗi nhiệm vụ của đơn vị. Theo ông Nguyễn Tiến Tâm, Phó Trưởng Phòng Giám sát, an toàn và Cứu nạn, cứu hộ, bên cạnh phản ứng nhanh để bảo đảm an toàn du lịch, Phòng còn thực hiện nhiệm vụ tham mưu, tổ chức kiểm tra, giám sát các hoạt động trên vịnh; tiếp nhận thông tin, chủ động nắm tình hình, nhận diện nguy cơ từ sớm và phối hợp xử lý những tình huống phát sinh.

Trên cơ sở nhiệm vụ được giao, đơn vị từng bước xây dựng mạng lưới giám sát theo hướng “rộng mắt, nhanh tin, sát địa bàn”. Theo đó, lực lượng thường xuyên phối hợp các phòng bảo tồn vịnh Hạ Long cùng công an, biên phòng, giao thông, thủy sản và chính quyền địa phương tuần tra, kiểm tra tàu du lịch, tàu cá, hoạt động khai thác thủy sản, neo đậu phương tiện, kayak, đò chèo tay, xuồng cao tốc. Qua giám sát, nhiều hành vi như bán hàng rong đeo bám tàu, tổ chức tham quan tại điểm chưa được phép, vi phạm an ninh trật tự, an toàn giao thông được phát hiện, xử lý. Riêng 6 tháng đầu năm nay, đơn vị đã chủ trì, phối hợp thực hiện 277 lượt tuần tra, giám sát.

Nếu tuần tra trực tiếp giúp lực lượng bám sát mặt vịnh thì công nghệ và các kênh thông tin lại mở rộng khả năng quan sát. Phòng tham gia quản lý, giám sát tàu du lịch qua hệ thống AIS, tăng cường theo dõi GPS, trao đổi với tàu qua hệ thống VHF; đồng thời duy trì đường dây nóng 0812.488.111 để tiếp nhận thông tin về du lịch, an toàn và cứu nạn, cứu hộ 24/24 giờ. Hằng ngày, các bản tin khí tượng cũng được cập nhật, chuyển đến tổ chức, cá nhân hoạt động trên vịnh để chủ động ứng phó, hạn chế rủi ro.

Song song với việc “nhìn” và cảnh báo từ sớm, năng lực phản ứng tại chỗ cũng được tăng cường. Lực lượng trực phối hợp với kíp y tế tại khu vực đảo Ti-Tốp duy trì phương tiện, trang thiết bị và huấn luyện kỹ năng sơ cấp cứu. Đặc biệt, tháng 6/2026, UBND tỉnh kiện toàn Tổ liên ngành thường trực cứu nạn, cứu hộ trên vịnh Hạ Long với lực lượng quân sự, công an, y tế và Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử; trong đó một viên chức của Phòng giữ vị trí Tổ phó. Ngay sau đó, phương án hoạt động được phê duyệt, tạo cơ chế phối hợp, chỉ huy thống nhất và tăng khả năng xử lý các sự cố, thiên tai, tai nạn trên vịnh.

Từ cách làm kết hợp giữa giám sát trực tiếp, ứng dụng công nghệ và phối hợp liên ngành, hiệu quả bước đầu được thể hiện khá rõ. Lũy kế từ đầu năm, đơn vị chủ trì, phối hợp phát hiện 119 vụ vi phạm, đề nghị xử phạt 325,625 triệu đồng; trong đó có 54 vụ vi phạm về thủy sản, 35 vụ về tàu du lịch, 29 vụ về an ninh trật tự - an toàn giao thông và 1 vụ về hoạt động vui chơi, giải trí. Đáng chú ý, 23 tàu du lịch bị tạm dừng hợp đồng neo đậu, hoạt động; 7 thuyền trưởng bị tạm đình chỉ hoạt động trên vịnh Hạ Long, vịnh Bái Tử Long. Cùng thời gian, lực lượng tham gia xử lý 21 sự vụ cứu nạn, cứu hộ, gồm 17 vụ sơ cấp cứu y tế, 1 vụ cháy tàu, 2 vụ tai nạn và 1 vụ tìm kiếm cứu nạn.

Những con số trên cũng cho thấy áp lực quản lý không nhỏ. Trên địa bàn rộng, tình trạng khai thác, nuôi trồng thủy sản trái phép, neo đậu phương tiện sai quy định, bán hàng rong đeo bám tàu và một số hành vi ảnh hưởng đến an toàn, môi trường du lịch vẫn chưa được xử lý triệt để. Vì thế, đơn vị cùng với duy trì tuần tra, phối hợp xử lý, cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng cho lực lượng thường trực, nâng cấp trang thiết bị, nâng cao kỹ năng cứu hộ và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong giám sát.

Vịnh Hạ Long càng đông khách, các loại hình hoạt động trên mặt nước càng đa dạng thì yêu cầu đối với “mắt canh” trên biển càng cao. Không chỉ phát hiện vi phạm, cứu hộ kịp thời, lực lượng còn phải đi trước một bước trong cảnh báo, phòng ngừa rủi ro. Chính những ca trực, cuộc tuần tra và tín hiệu cảnh báo phía sau các hoạt động trên vịnh ấy đang góp phần gìn giữ cho di sản an toàn, văn minh hơn mỗi ngày.

Theo Hà Phong - https://baoquangninh.vn/mat-canh-tren-vung-di-san-vinh-ha-long-3418388.html