Phía sau những chuyến tàu bình yên

Trên vịnh Hạ Long, một cơn dông có thể hình thành rất nhanh giữa những dãy núi đá, khi bầu trời ở bến cảng vẫn còn nắng. Đặc điểm địa hình đặc biệt ấy đặt ra yêu cầu công tác bảo đảm an toàn trên di sản phải đi trước một bước, từ nhận diện sớm nguy cơ, cảnh báo kịp thời đến chủ động phòng ngừa, thay vì chỉ ứng phó khi sự cố xảy ra. Bởi vậy, phía sau mỗi chuyến tàu bình yên là cả một hệ thống quản lý được vận hành đồng bộ với sự tham gia của các sở, ngành, lực lượng chức năng và Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử.

Trong công tác bảo đảm an toàn trên biển, nhiều khi chỉ vài phút cũng có thể quyết định hiệu quả của cả quá trình ứng phó. Vì vậy, cùng với việc củng cố lực lượng, Quảng Ninh tập trung nâng cao năng lực dự báo và cảnh báo sớm nhằm tạo thêm "thời gian vàng" cho công tác chỉ huy, điều hành. Từ tháng 4/2026, hệ thống cung cấp bản tin cảnh báo dông, lốc theo thời gian thực được đưa vào vận hành tại địa chỉ https://halong.navy01.com/, cho phép các cơ quan quản lý, địa phương và chủ phương tiện theo dõi trực tuyến diễn biến thời tiết trên từng khu vực của vịnh. Khi xuất hiện nguy cơ thời tiết cực đoan, Cảng vụ đường thủy và Đăng kiểm phương tiện thủy nội địa tỉnh Quảng Ninh phối hợp với Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử và các lực lượng chức năng kịp thời thông báo đến các chủ phương tiện, yêu cầu tạm dừng rời cảng, bến hoặc chủ động đưa tàu về khu vực tránh trú an toàn. Nhờ đó, nhiều nguy cơ được kiểm soát ngay từ khi còn là cảnh báo. Trên nền tảng đó, tỉnh đang tiếp tục hoàn thiện hệ thống rađa băng sóng X và phần mềm cảnh báo dông, lốc trên nền tảng iOS, Android, tích hợp các chức năng cảnh báo theo thời gian thực, phân vùng khu vực nguy cơ và phân cấp rủi ro thiên tai.

Để hoàn thiện hệ thống quản trị an toàn theo hướng số hóa, Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử cũng đang triển khai Trung tâm giám sát, điều hành hoạt động du lịch vịnh Hạ Long - Bái Tử Long, hệ thống camera giám sát thông minh tại các cảng, bến và điểm tham quan, đồng thời mở rộng hạ tầng Internet vệ tinh Starlink và Wifi trên vịnh. Khi các hệ thống này được đưa vào vận hành đồng bộ, dữ liệu về thời tiết, phương tiện và hoạt động du lịch sẽ được kết nối trên một nền tảng thống nhất, nâng cao năng lực giám sát, cảnh báo và hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực.

Nếu công nghệ giúp phát hiện sớm nguy cơ thì lực lượng thường trực chính là yếu tố quyết định khả năng phản ứng. Hiện nay, Tổ liên ngành thường trực cứu nạn, cứu hộ của tỉnh duy trì trực 24/24 giờ tại điểm nghỉ đêm 587, khu vực đảo Ti Tốp - vị trí trung tâm của di sản vịnh Hạ Long. Việc duy trì lực lượng thường trực ngay giữa vùng lõi di sản đã rút ngắn đáng kể thời gian tiếp cận hiện trường, nâng cao khả năng xử lý các tình huống khẩn cấp, đặc biệt vào ban đêm hoặc khi thời tiết diễn biến phức tạp. Trong tổ công tác đó, Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử phối hợp cùng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Công an tỉnh, Sở Y tế thường xuyên bám địa bàn, duy trì trực thông tin cứu hộ, cứu nạn 24/24 giờ, thực hiện phương châm "4 tại chỗ", kiểm tra điều kiện an toàn tại các điểm tham quan, hướng dẫn các chủ phương tiện chủ động phòng tránh dông, lốc và sẵn sàng xử lý các tình huống phát sinh.

Cùng với việc nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo và ứng phó, Quảng Ninh cũng siết chặt công tác quản lý đội tàu du lịch. Toàn bộ hoạt động của các phương tiện trên vịnh được giám sát liên tục qua hệ thống GPS, giúp cơ quan quản lý theo dõi hành trình, nhanh chóng xác định vị trí tàu khi cần hỗ trợ. Bên cạnh công tác giám sát, Đoàn kiểm tra liên ngành đã kiểm tra điều kiện an toàn của 332 tàu du lịch đang hoạt động trên vịnh Hạ Long, gồm 65 tàu lưu trú, 266 tàu tham quan và 1 tàu nhà hàng. Việc kiểm tra không chỉ nhằm phát hiện, yêu cầu khắc phục các tồn tại mà còn gắn với hướng dẫn, thực tập phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ trên từng phương tiện, góp phần nâng cao năng lực ứng phó của thuyền viên và bảo đảm an toàn ngay từ chính đội tàu.

Từ những bản tin cảnh báo thời gian thực, việc giám sát hành trình phương tiện bằng GPS, lực lượng thường trực giữa vùng lõi di sản đến các nền tảng quản trị số đang từng bước được hoàn thiện, Quảng Ninh tiếp tục nâng cao năng lực quản lý theo hướng chủ động, hiện đại và chuyên nghiệp. Quan trọng hơn, đó không chỉ là những giải pháp ứng phó với rủi ro trước mắt, mà đang từng bước hình thành một hệ thống quản trị an toàn dựa trên dự báo, dữ liệu và sự phối hợp đồng bộ giữa các lực lượng. Chính nền tảng ấy góp phần giữ vững môi trường du lịch an toàn, gìn giữ giá trị di sản và củng cố niềm tin của du khách trong mỗi hành trình khám phá vịnh Hạ Long./.

Trần Hường