Quảng Ninh phê duyệt Đề án bảo vệ, khai thác, phát huy giá trị di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử gắn kết với vịnh Bái Tử Long

Ngày 31/7/2026, UBND tỉnh Quảng Ninh ban hành Quyết định số 2778/QĐ-UBND phê duyệt Đề án bảo vệ, khai thác, phát huy giá trị di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử gắn kết với vịnh Bái Tử Long. Với Đề án này, vịnh Hạ Long, Yên Tử và vịnh Bái Tử Long được định hướng phát triển trong một hệ sinh thái di sản liên vùng thống nhất, hướng tới bảo tồn bền vững, khai thác và phát huy hiệu quả giá trị di sản; từng bước chuyển hóa hệ thống di sản thành động lực tăng trưởng kinh tế - xã hội trên nền tảng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, đưa kinh tế di sản trở thành cấu phần quan trọng của nền kinh tế sáng tạo, góp phần xây dựng Quảng Ninh trở thành trung tâm kinh tế di sản - văn hóa - du lịch đẳng cấp quốc tế.

Điểm nổi bật của Đề án là định hướng nâng tầm di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử và vịnh Bái Tử Long thành hệ sinh thái di sản liên vùng hoàn chỉnh, hình thành mô hình mẫu về quản trị di sản tích hợp cho Việt Nam và khu vực.

Theo định hướng này, bảo tồn không còn là nhiệm vụ riêng của từng khu di sản mà được đặt trong tổng thể liên kết giữa di sản thiên nhiên, di sản văn hóa, đa dạng sinh học, cảnh quan và không gian phát triển kinh tế - xã hội. Mục tiêu xuyên suốt là bảo vệ bền vững các giá trị nổi bật toàn cầu, đồng thời khai thác hiệu quả các giá trị di sản để phục vụ phát triển, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và gia tăng sức hấp dẫn của điểm đến Quảng Ninh.

Đặc biệt, Đề án xác định chuyển hóa hệ thống di sản thành động lực tăng trưởng kinh tế - xã hội bền vững trên nền tảng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; đưa kinh tế di sản trở thành cấu phần quan trọng của nền kinh tế sáng tạo, đóng góp ngày càng lớn vào GRDP của tỉnh, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế "02 con số" trong giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo.

Để hiện thực hóa mục tiêu trên, Đề án đặt ra nhiều chỉ tiêu cụ thể về bảo tồn, quản lý, chuyển đổi số, phát triển du lịch và bảo vệ môi trường. Trong đó, tỉnh định hướng xây dựng hệ thống dữ liệu số đồng bộ về di sản; ứng dụng các công nghệ tiên tiến như AI, Big Data, GIS, IoT, Digital Twin, công nghệ viễn thám và thực tế ảo trong quản lý, giám sát, bảo tồn và khai thác giá trị di sản. Các dịch vụ du lịch sẽ từng bước được số hóa, phát triển hệ thống thuyết minh thông minh, thanh toán không dùng tiền mặt và các nền tảng hỗ trợ du khách trên môi trường số.

Song song với đó là mục tiêu nâng cao chất lượng hạ tầng, dịch vụ du lịch, tăng cường quản lý sức tải, bảo đảm an ninh, an toàn, nâng cao chất lượng trải nghiệm và xây dựng hình ảnh điểm đến văn minh, hiện đại.

Đề án đề ra 10 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, bao trùm toàn bộ các lĩnh vực từ bảo tồn đến phát triển. Trong đó, tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách; bảo tồn và phát huy giá trị di sản; đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số; phát triển hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng du lịch; bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu; phát triển sản phẩm du lịch, kinh tế di sản; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; tăng cường truyền thông, quảng bá; mở rộng hợp tác quốc tế; huy động các nguồn lực đầu tư và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Một số nhiệm vụ đáng chú ý gồm xây dựng Trung tâm diễn giải và giáo dục bảo vệ di sản; xây dựng bộ nhận diện thương hiệu di sản vịnh Hạ Long - Yên Tử - vịnh Bái Tử Long; phát triển các sản phẩm du lịch chất lượng cao; khuyến khích mô hình du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái; thúc đẩy các hoạt động kinh tế di sản, công nghiệp văn hóa và kinh tế đêm gắn với bảo tồn giá trị di sản.

Kèm theo Đề án là danh mục 23 dự án ưu tiên triển khai, gồm 03 dự án thu hút đầu tư theo phương thức đối tác công - tư (PPP) và 20 dự án sử dụng nguồn vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước.

Các dự án tập trung vào bảo tồn và phát huy giá trị di sản, chuyển đổi số, nghiên cứu khoa học, bảo vệ môi trường, phát triển hạ tầng, xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng, nâng cao năng lực quản lý và tăng cường kết nối không gian di sản. Đây được xem là những dự án nền tảng để từng bước hiện thực hóa các mục tiêu, nhiệm vụ của Đề án trong giai đoạn 2026-2035.

Theo Quyết định, Ban Quản lý di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử là cơ quan thường trực, chủ trì phối hợp với các sở, ngành, địa phương tổ chức triển khai Đề án; theo dõi, đôn đốc, tổng hợp kết quả thực hiện và tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo các nhiệm vụ liên quan.

Cùng với đó, các sở, ngành, địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư được giao nhiều nhiệm vụ cụ thể trong bảo tồn, khai thác và phát huy giá trị di sản; phát triển du lịch, kinh tế di sản; bảo vệ môi trường; quảng bá hình ảnh điểm đến và huy động các nguồn lực xã hội tham gia thực hiện Đề án. 

Với tầm nhìn dài hạn cùng hệ thống mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp toàn diện, Đề án được kỳ vọng tạo bước chuyển mới trong công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản của Quảng Ninh; từng bước hình thành hệ sinh thái di sản liên vùng Hạ Long - Yên Tử - Bái Tử Long, xây dựng mô hình quản trị di sản tích hợp tiêu biểu của Việt Nam và khu vực, đưa di sản trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng cho phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới./.

Trần Thị Hường