Giữa những đảo đá vôi trùng điệp của vịnh Hạ Long, có những mặt nước nằm sâu giữa núi đá, kín đáo và tĩnh lặng. Những vách đá dựng đứng ôm lấy mặt hồ, màu xanh của cây cối phủ trên sườn núi, còn bên dưới mặt nước là một thế giới sinh vật mang những đặc điểm riêng của môi trường biển. Hồ Bù Xám là một không gian như thế.

Vịnh Hạ Long không chỉ có cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ làm say đắm lòng người mà còn chứa đựng chiều sâu lịch sử - văn hóa của những con người từng gắn bó suốt đời với sóng nước. Nhìn ra mặt vịnh hôm nay, những con thuyền từng là nơi cư trú của cư dân vạn chài đã không còn hiện diện như trước nhưng cách người dân tổ chức đời sống, ứng xử với nhau và cùng gánh vác việc chung vẫn được phản ánh qua hai bản Hương ước năm 1942 của làng Giang Võng và Trúc Võng – hai làng chài cổ gắn với không gian vùng Cửa Lục, Cái Lân. Đây là những tư liệu quý giúp chúng ta hôm nay hình dung rõ hơn về đời sống của một cộng đồng từng gắn bó với vùng sông nước Hạ Long.

Nếu trước đây, than đá được ví như “vàng đen”, tạo nên nền tảng kinh tế của Vùng mỏ, thì trong không gian phát triển mới, các giá trị văn hóa và di sản đang được nhìn nhận như một nguồn lực đặc biệt. Khác với những nguồn tài nguyên hữu hạn, di sản có khả năng được bồi đắp và gia tăng giá trị qua quá trình bảo tồn, khai thác và sáng tạo.

Có những vẻ đẹp chỉ xuất hiện trong một khoảnh khắc rất ngắn, nhưng đủ khiến du khách nhớ mãi về một vùng đất. Với Hạ Long, đó có thể là khoảnh khắc cơn mưa vừa qua, mây còn vương trên đảo đá và cầu vồng bất chợt hiện lên. Khi ấy, Hạ Long không chỉ đẹp bởi dáng núi, sắc nước, mà còn đẹp bởi màu sắc thiên nhiên gửi lại sau cơn mưa.

Có lẽ, trước khi đến Việt Nam, trong hình dung của mỗi cô gái Miss World 2026, Hạ Long là những bức tranh về biển xanh, những dãy núi đá vôi kỳ vĩ và một vùng vịnh nổi tiếng trên bản đồ thế giới. Nhưng những hình ảnh qua màn hình vẫn luôn khác với khoảnh khắc được tận mắt trải nghiệm, khi vẻ đẹp ấy hiện diện ngay trước mắt, trong từng chuyển động của mặt nước và những đảo đá giữa biển trời.